سفینه فضایی دیسکاوری

شاتل ، اولين سفينه‏ی فضايي دنياست که مي‏تواند به فضا برود و دوباره به زمين بازگردد.. شاتل ، ماهواره‏ها را به مدار زمین مي‏برد و گاهي حتي آن‏ها را باز مي‏گرداند. مانند يک موشک از زمين بلند مي‏شود ، در فضا مانور مي‏دهد و مثل هواپيما روي زمين مي‏نشيند. در حال حاضر سه شاتل فعال در دنيا وجود دارد: ديسکاوري، آتلانتيس و اينديور. تصاویری زیبا از دیسکاوری را در این لینک می‏توانید مشاهده نمایید . هر کدام از آنها قرار است توانايي لااقل 100 ماموريت را داشته باشد. اما تا به حال فقط چيزي در حدود يک چهارم اين ماموريتها انجام شده اند، يعني 225 سفر ديگر باقي مانده است! 

شاتل چلنجر(challenger  ) در سال 1982 ساخته شد و در سال 1986 هنگام بلند شدن ، منفجر شد. ديسکاوري در نوامبر 1983 و آتلانتيس در آوريل 1985 تکميل شد. شاتل اينديور  نيز در سال 1991 ساخته شد تا جاي خالي چلنجر را پر کند.

هر شاتل از سه قسمت اصلي تشکيل شده است: محل حضور سرنشينان، يک تانک بزرگ خارجي که سوخت موتورهاي اصلي را در خود حمل مي کند و دو بالا برنده موشکي که در دو دقيقه ابتدايي پرواز بخش عمده نيروي لازم براي بلند شدن شاتل را تامين مي‏کنند. همه اين قسمتها مجددا استفاده مي شوند ، فقط تانک سوخت در اتمسفر مي سوزد و بايد بعد از هر پرواز تانک جديدي جايگزين آن شود. طولاني ترين ماموريت شاتل ، ماموريت STS-80 بود که در نوامبر 1996 انجام شد. اين ماموريت 5/17 روز طول کشيد . مامريتها معمولا بين 5 تا 16 روز زمان مي برند.

کمترين تعداد خدمه پرواز ، دو نفر است که مربوط به ماموريتهاي شاتلهاي اوليه بود. اما پس از آن تيم هشت نفره هم به فضا اعزام شده است.اغلب تيم از 5 الي 7 فضانورد تشکيل مي شود. شاتل مي تواند به مدارهايي که در فاصله 185 تا 643 کيلو متري زمين قرار دارند ، دست پيدا کند. شاتل بيشتر از هر موشک ديگري پرواز کرده  و از 1981 تا به حال بيش از 36/1 ميليون کيلوگرم بار را به فضا برده است. بيش از 600 نفر را با خود بالا برده و با اينکه بيش از 20 سال از شروع کار آن مي گذرد، به طور مداوم در حال تکامل و بهبود است. ناسا (NASA  ) تغييرات کلي و جزيي زيادي در قسمتهاي مختلف شاتل ايجاد کرده تا آن را ايمن تر ، توانمند ترو قابل اعتماد تر کند. گفته مي شود که NASA  با انجام اين تغييرات توانسته است پروازها را نسبت به سال 1992 حدودا سه مرتبه ايمن تر کند و تعداد مشکلات پرواز بيش از 70 درصد کاهش پيدا کرده است.

جالب اين جا است که هزينه کار شاتل ، به طور متوسط ساليانه 25/1 بيليون دلار کمتر شده ، يعني بيش از 40% کاهش. با توجه به پيشرفت فن آوري وزن قسمتهاي مختلف شاتل کمتر و بازده آنها بيشتر شده و به همين دليل مقدار باري که مي تواند حمل کند در حدود 3/7 تن افزايش يافته است.

NASA قصد دارد تا با حذف بعضي از بخشهاي خطرناک شاتل در پنج سال آينده ، ايمني آن را باز هم بيشتر کند و لا اقل يک دهه ديگر از آن استفاده نمايد. هنوز هم علل حادثه انفجار کلمبيا در دست بررسي است تا با مشخص شدن آنها پرواز ساير فضانوردان با امنيت بيشتر انجام شود به ياد داشته باشيد که در طراحي و پرواز شاتل، مهمترين مسئله امنيت فضانوردان است!

منبع :  http://edu.tebyan.net/astronomy/09/shuttle.htm